Karol Marks
Urodził się 5 maja 1818 roku w Trewirze. Zmarł dnia 14 marca 1883 roku w Londynie. Był synem adwokata. Na początku studiował prawo w Bonn, a potem w Berlinie. W roku 1841 uzyskał stopień doktora w Jenie. Przez dziesięć lat zmieniał swoje miejsce zamieszkania. Paryż, Bruksela, Kolonia to miasta w których Marks przebywał. Powodem, dla którego Marks zmieniał dość często miejsca zamieszkania były prześladowania władz za głoszenie lewicowych poglądów. Najlepszym przyjacielem i człowiekiem, który pomógł Marksowi finansowo był poznany podczas pierwszego pobytu w Paryżu Fryderyk Engels. Marks razem z nim pracuje nad swoimi dziełami: nad ?Ideologią niemiecką?. ?Tezami o Feuerbachu?, ?Manifestem komunistycznym?, ?Kapitałem?.
Marks był [...] tym, który poprowadził dalej główne XIX- wieczne prądy niemieckiej filozofii klasycznej, klasycznej angielskiej ekonomii politycznej i francuskiego socjalizmu?.
(M.Vogt, Historia Filozofii dla każdego, Warszawa 2004, s.349)
Marksiści zachodni, tacy jak Ernest Bloch oraz przedstawiciele szkoły frankfurckiej:
Horkheimer, Adorno i Marcuse nawiązali do filozofii Marksa. Nie możemy zapomnieć również o Leninie, który wzorował się na Marksie
?Przy wytwarzaniu towarów kapitalista nie oddaje wszystkiego producentom, robotnikom, lecz zatrzymuje pewną część dla siebie. Kapitalista "kupuje" pracę na wolnym rynku. Robotnik przepracuje nie tylko ilość czasu konieczną dla własnego utrzymania, lecz w "czasie dodatkowym" tworzy pewną nie opłaconą wartość dodatkową. Ten związek jest najważniejszym źródłem wyobcowania. W procesie podzielonej pracy robotnik traci wszelki kontakt z produktem swojej pracy.
Uznaje siebie za wyzyskiwanego przez kapitalistów i staje do konkurencji z równymi sobie. Anonimowa siła pieniądza prowadzi do wyobcowania własnej istoty człowieka. Te stosunki nie pozostawiają "między ludźmi żadnych innych związków, jak tylko czysty interes, jak bezduszne "gołe liczby".
W procesie takiego wyobcowania ważną rolę odgrywa również religia. Akceptując tezę Feuerbacha (s. 167) o religii jako projekcji, uznaje ją MAKKS za odzwierciedlenie sytuacji niegodnej człowieka. Jest ona "duszą bezdusznych stosunków [...], jest opium ludu". MARKS nawiązuje również do wczesnego czy utopijnego socjalizmu, np. C. H. D. SAINT-SIMONA (1769-1825) i C. FOURIERA (1772--1837). Podobnie jak oni, postuluje zniesienie własności prywatnej. W opozycji do nich, zgodnie z materializmem historycznym, stwierdza konieczność nadejścia komunizmu. Przez poznanie wewnętrznego mechanizmu kapitalizmu można go ująć naukowo, co pozwala, zdaniem MARKSA, mówić także o socjalizmie naukowym. Postępująca koncentracja kapitału
prowadzi do coraz większej jego akumulacji przy coraz mniejszej liczbie kapitalistów, proletariat zaś staje się coraz bardziej ubogi (teoria zubożenia).
Cykliczne kryzysy ujawniają sprzeczność systemu, który ostatecznie rozsadzi rewolucja proletariacka. Jak niegdyś burżuazja, mieszczaństwo, obaliła władzę feudalną, tak w tej ostatniej walce klasowej zostanie ustanowiona klasa proletariatu. Wraz z ową rewolucją dojdzie do uspołecznienia środków produkcji i skolektywizowania pracy. Po niej ostatecznie zostaną zniesione klasy, a tym samym także państwo.?
(P. Kunzman, F.-P. Burkard, F. Wiedemann, Atlas Filozofii, Warszawa 1999, s. 171)
|