|
Marek Aureliusz (121-180) został adoptowany przez Antoniusa Piusa. Otrzymał doskonałe wykształcenie. W swych "Rozmyślaniach", najsłynniejszym ze swych dzieł, pisze, iż nauczyciele nauczyli go wiele. Zaliczamy go do stoików. Od 161 był cesarzem rzymskim. Zwano go "filozofem na tronie".
W jego ujęciu filozofia stała się sprawą życiową, radą i podporą w przeciwnościach losowych. Wszystkie negatywne procesy, które zachodziły w Rzymie miały odzwierciedlenie w filozofii Aureliusza. Uważał on, że celem istoty ludzkiej jest stosowanie się do zasad i ustaw państwa.
Był mądrym człowiekiem, ale za jego rządów w państwie osłabiła się administracja. Jego cnota była słabością. "Nigdzie bowiem nie schroni się człowiek spokojniej i łatwiej jak do duszy własnej." Z tego cytatu widzimy, że jego "umiłowanie mądrości" było ucieczką od rzeczywistości. Pochowano go z mauzoleum nad Tybrem. Spoczął tam wraz ze swym przybranym ojcem i cesarzem Hadrianem jak i naturalnie żoną i dziećmi.
Fragment "Rozmyślań" w tłum. M.Reitera, Warszawa 1999: "Pomyśl, że dusza nie ulega żadnemu wpływowi ani łagodnemu, ani gwałtownemu, skoro się tylko sama w sobie zamknie i własną moc sobie uświadomi, i przypomnij sobie to wszystko, coś słyszał i przyswoił sobie z nauki o przykrości i przyjemności.
Może cię żądza sławy marnie niepokoi?
Popatrz, jak szybko wszystko ulega zapomnieniu!
Popatrz na ogrom niezmierzonego czasu przed tobą i po tobie, jak próżny jest ten brzęk sławy, jak są zmienni w sądzie i jak go nie mają ci, którzy ci się zdają sławę twą głosić, jak szczupłe miejsca, do którego się ta sława ogranicza. Cała bowiem ziemia - to punkcik, a w niej jakimże kącikiem część zamieszkana!
A w niej iluż jest i co za jedni ci, co cię chwalić mają!
Pamiętaj więc o tym, że możesz cofnąć się do tej własnej ustroni, a przede wszystkim nie daj się pociągnąć tu i tam, nie upieraj się przy niczym, lecz bądź wolny i patrz na rzeczy jak mężczyzna, jak człowiek, jak obywatel, jak stworzenie śmiertelne.
Dwa zaś pewniki niech będą wśród podręcznych, na których się oprzesz:
jeden, że wypadki zewnętrzne duszy nie dotykają, lecz stoją spokojnie poza nią, a wszelki niepokój jest jedynie skutkiem wewnętrznego sądu,
i drugi, że wszystko co widzisz, wnet ulegnie zmianie i wnet zniknie. I zawsze miej w pamięci, ilu już zmian sam byłeś świadkiem.
Świat - to zmiana, życie - to wyobrażenie."
Uważał on, że świat stanowi całość, a życie jednostki jest złudne. Wszystko dzieje się i ponawia. Wg niego jedynie życie zgodne z naturą jest warte przeżycia.
|